شپش حشره كوچكي به رنگ سفيد مايل به خاكستري است كه داراي دهاني مخصوص مكيدن خون، دو شاخك و سه جفت پاي كوتاه است. شپش يك انگل خارجي بدن انسان محسوب می شود. مي تواند سر، بدن و عانه را آلوده كند.

تخم شپش رشک نام دارد و بيضي شكل و سفيدرنگ و به اندازه ته سنجاق است و به مو و درز لباس ها مي چسبد. شپش در مو و لباس زندگي مي كند و فقط به خاطر تغذيه روي سطح بدن می آيد و خودش را به پوست بدن می چسباند و پوست را سوراخ كرده و بزاق خود را در زير پوست تزريق نموده و با مكيدن خون، مواد زائدي را نيز از خود دفع مي كند. همين تلقيح مواد زائد و بزاق به زير پوست منجر به ايجاد برآمدگي قرمز رنگ خارش داري مي گردد. از نظر شدت و شيوع آلودگي به انواع شپش، عواملي چون سن، جنس، نژاد، وضعيت اقتصادي و اجتماعي موثر شناخته شده اند. آلودگي در تمام گروه هاي سني ديده مي شود ولي شپش سر در كودكان (سنين مدارس ابتدايي) شيوع بيشتري دارد. شپش ها انتشار جهاني دارند و انگل اجباري انسان محسوب مي شوند

شپش سر (Pediculus humanus capitis)­ یکی از انگل های انسان است. شپش سر حشره‌ای بدون بال است و تمام عمر خود را بر روی پوست سر انسان می‌گذراند و از خون آن تغذیه می‌کند. این شپش فقط از انسان تغذیه می‌کند گونه‌های دیگر از شپش که از شامپانزه تغذیه می‌کنند شناخته شده‌اند. ماده روزی ۳ تا ۴ تخم می‌گذارد. تخم‌ها بیضی شکل هستند و ۰٫۸ میلی‌متر طول دارند.

شپش تن و سر اختلافات جزئی دارند و به‌­طور کلی شپش سر از نظر اندازه کوچک‌تر و از نظر رنگ تیره‌تر و از نظر پوشش مقاوم‌تراست و شکاف‌های انتهای بدن آن عمیق‌تر است. به تجربه ثابت شده استفاده از نرم‌کننده‌های مو در استحمام روزانه و هم‌زمان شانه کردن موها بهترین روش خلاص شدن از شر این انگل می‌باشد.

وقوع: 

آلودگی‌های شپشی در همه جا دیده می‌شود همه‌گیری عفونت شپشی سر نزد کودکان مدرسه‌ها و موسسات مشابه در تمام نقاط دنیا شیوع دارد.

مخزن:

انسان تنها مخزن این حشره است

روش انتقال:

تماس با افراد آلود یا لوازمی که به وسیله آن‌ها مصرف شده‌است.

 

دوره کمون:

 

چرخه تکامل این انگل شامل سه مرحله۱- تخم ۲-نمف ۳-بالغ است بهترین درجه حرارت برای تکمیل رشد انگل ۳۲ درجه سانتی گراد است تخم‌های شپش سر در حرارت کمتر از ۳۲درجه سانتی گراد باز نمی‌شود در شرایط مناسب تخم‌ها بعد از ۷تا ۱۰روز باز می‌شود مرحله نمف بر حسب درجه حرارت بین ۷تا ۱۳روز طول می‌کشد از زمانی که تخم باز می‌شود تا وقتی که حشره بالغ تخمگذاری می‌کند به‌طور متوسط ۳ هفته است متوسط چرخه تکامل شپش سر و بدن ۱۸و شپش عانه ۱۵ روز است.

 

دوره واگیری:

بیماری در تمام مدتی که شپش زنده یا تخم آن در روی سر و البسه افراد آلوده وجود دارد قابل انتقال است متوسط عمر شپش بالغ یک ماه است تخم شپش نیز برای یک ماه بر روی البسه می‌ماند ۷روز در خارج از بدن میزبان بدون تغذیه کردن زنده می‌ماند. لارو شپش تنها برای ۲۴ ساعت بدون تغذیه کردن زنده می‌ماند.

 

 

 

 

نشانه های آلودگی بودن فرد به شپش

فرد ممکن است متوجه علائم آلودگی نشود. با این حال علائم رایج این بیماری عبارتند از:

  • خارش: خارش سر، گردن، و گوش ها رایج ترین علائم ناشی از آلودگی شپش سر می باشد. این خارش در واقع نوعی واکنش آلرژیک به بزاق شپش می باشد. وقتی فرد برای اولین بار دچار این آلودگی می شود، خارش ۲ تا ۶ هفته پس از آلودگی بروز نمیکند.

 

  • شپش روی سر: شپش ها روی سر قابل رویت هستند، اما تعیین مکان آنها کار دشواری است، زیرا این حشرات بسیار کوچک هستند، از نور فرار می کنند و خیلی سریع حرکت می کنند.

 

  • تخم های شپش بر روی تار های مو: تخم های این حشرات به سختی قابل رویت هستند، زیرا بسیار ریز هستند و برای پنهان شدن به تار های مو می چسبند. آنهای به راحتر در اطراف گوش ها و خط موی گردن باقی می مانند.یافتن تخم های خالی راحت تر است، زیرا دارای رنگ روشن تری هستند و از پوست سر دورتر می باشد. با این حال وجود تخم شپش لزوما نشان دهنده آلودگی و شپش فعال نیست.

انتقال

شپش سر میخزد، اما نمی تواند بپرد یا پرواز کند.اغلب انتقال شپش از تماس مستقیم با شخص آلوده انجام می شود. بنابراین انتقال اغلب در بین اعضای خانواده یا کودکانی که در تماس نزدیک با یکدیگر هستند، مانند مدرسه یا در هنگام بازی، رخ می دهد.

انتقال غیر مستقیم انجام نمی شود، اما شپش به روش های زیر ممکن است از فردی به فرد دیگر منتقل شود:

شال و کلاه- شانه سر- لوازم آرایش مو- هدفون و هدست- بالش- روسری یا هرچیزی که برای پوشاندن سر استفاده می شود.

انتقال غیر مستقیم از طریق لباس هایی که در کنار یکدیگر قرار گرفته­اند نیز ممکن می باشد.

بیماری های پدیکولوس، تیفوس اپیدمیک و آندمیک، تب خندق، تب راجعه اپیدمیک، تیفوس و تب ولگردان توسط شپش بدن و بیماری زرد زخم توسط شپش سر منتقل می شود.

متن خود را برای جستجو وارد نماید